Rekabet Kurumu Başkanı Birol KÜLE, dijital pazarlar ve Covid-19 dönemine ilişkin açıklamalarda bulundu. (9.1.2021)

“Dijital pazarlarda gözler rekabet otoritelerine çevrildi. Teknoloji ve yenilik birkaç kişinin uhdesine bırakılmayacak kadar hassas bir noktamız.”

“Hayatımızı kolaylaştıran teknolojik yenilikler bizi çok mutlu ediyor. Buna karşın, çok hızlı büyüyen, değişen bu pazarlarda rakipler, platformların ticari tarafları ve vatandaşları da düşünmek gerekiyor. İşte bu nokta rekabet kurallarına hayati önem kazandırıyor. Tüm dünyada gözler rekabet otoritelerine dönmüş durumda. Yeniliklerin devamlılık arz etmesi, tüketicilerin teknoloji nimetinden fayda görmeye devam etmesi, sağlıklı ve sürdürülebilir bir dijital bir ekosistem için kuralları iyi ve dikkatli bir şekilde koymamız gerekiyor. 20 yıl sonra geriye baktığımızda da bu dönemde ne kadar çok şey değişti, ne kadar ileri gidebildik diyebilmek için bugünlere ihtiyacımız var. Teknolojik gelişmeleri ileriye taşımak için elimizden geleni yapmaya kararlıyız. Çünkü teknoloji ve yenilik birkaç kişinin uhdesine bırakılamayacak kadar hassas bir noktamız.”

 “Kılı kırk yararak, çok titiz bir çalışma yürütüyoruz. Vurun abalıya yaklaşımı yok”

İncelemeler kılı kırk yararak, durumun etkileri, getirdikleri, götürdükleri konusunda çok titiz bir çalışma yürütüyoruz. Kararlarımızı inceleme konusu platformalar da dâhil birçok taraftan bilgi alarak, anketlerle vatandaşlarımıza sorular sorarak alıyoruz.  Karar sonrası da platformlar ile aynı masaya oturup en iyi çözüm ne olabiliri birlikte tartışabiliyoruz. “Anlamadığımız şeyi regüle etmiyoruz” anladığımıza emin olduktan sonra piyasaya dokunuyoruz. Diğer sektörlerde olduğu gibi bu sektörde de “vurun abalıya” gibi bir yaklaşımımız yok. Bunu iddia edenler, sığ düşünüyor, durumun hassasiyetini anlamıyor, böyle göstermekten nemalanıyor.  Biz kendimizi “yegâne güç olmak için değil vatandaşı korumak”, rekabeti tesis etmek için bu işin içindeyiz. Yeterince şeffafız, her kararımızın detaylı gerekçesini açıklıyoruz.  Benzer bir şeffaflığı gönül rahatlığıyla platformlardan bekliyoruz.

“Google kararı Dünya’da bir ilk. Kulağa alışılmadık gelebilir ki öyle”

“Kararda, Google’ın genel arama sonuçlarının en çok değer atfedilen kısmında gösterilen reklamların yoğunluğu ve niteliğinin ücretsiz sonuçlar üzerindeki etkisinden hareketle ihlal sonucuna ulaşıldı. Kulağa alışılmadık gelebilir. Öyle bir karar da zaten. Bir kısım platformların temel gelir kaynağı olan dijital alanlardaki reklamlar, dünyadaki birçok otoritenin gündemini meşgul eden bir konu. Ücretsiz sonuçlarla reklamlar arasındaki giderek reklamlar lehine dönen rekabetteki aksaklıklara müdahale ederek bu alandaki sorunların çözümü için öncülük edecek bir karar. Dünyada anılan sorunların çözümü bakımından bir ilk oldu. Dijital alanda aldığımız kararlar birçok ülkede takip ediliyor, ses getiriyor. Dosyada, Google’ın algoritma değişikliklerinin yol açtığı birtakım endişeler de değerlendirildi. Algoritmaya veya ürün dizaynına müdahale ediliyor şeklinde bir eleştiri bu noktada anlamsız kalıyor. Ürün dizaynının sorun teşkil ettiği bir dünyada, ürün dizaynı değiştirilmesi de oldukça doğal bir sonuçtur. Avrupa’daki müdahalelerde de yapılan tam olarak budur. Kurul’un gerekçeli kararı yol gösterici olacaktır. Dijital alanda düzenleme altyapısına yönelik çalışmalarımız da sürüyor.”

“Vatandaşımız gerçeği, bu işten nemalananlardan değil, bizden öğrensinler.”

“Sektörden ricamız Rekabet Kurumunun hassasiyeti ve çalışma disipline olan inanç ve güvenlerini korumalarıdır. Kararlarımız hakkında medyada yapılan birtakım açıklamalar gerçeği ve durumu yansıtmaktan oldukça uzaktır, reklam içeriklidir, birilerinin bu alanda nema elde etme çabasından ibarettir.”

“Dijital pazarlara yönelik yeni düzenlemeler şart.”

“Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Almanya, Fransa, Japonya, Avustralya, Hindistan’da bu alan öncelikli gündem maddesi halinde ve somut adımlar atılmaya başlandı. Avrupa Birliği “Dijital Pazarlar Yasası” ve “Dijital Hizmetler Yasası” şeklinde iki tane yasa tasarı ile bu alanda öncül düzenleme yapmaya hazırlanıyor. İngiliz Rekabet Otoritesi öncülüğünde hazırlanan raporda da bu alanların anılan otorite bünyesinde düzenlenmesi önerildi. ABD’de başlatılan soruşturmalar ile alevlenen dijital alanda şirketlerin bölünmesi, iş kolu kısıtlamaları gibi yapısal tedbirler dahi önerilmiş durumda. Bu gelişmeler, dijital alanlarda karşılaştığımız sorunlar karşısında yeni araçlara duyulan ihtiyaca işaret ediyor. Tabii tüm dünyanın “en iyi yöntem” diye fikir birliği yapabileceği bir düzen kurmak bu alanda çok zor. O nedenle her ülke kendi pazar yapısı ve koşullarına uygun çözümler üzerine kafa yoracaktır.
Dijital alanlarda rekabet hukukunu tasfiye etmiyoruz, takviye ediyoruz. Takviye etmeye ihtiyacımız var. Sorunlar değişirken, sorunların sınırları genişlerken kuralları değiştirmezseniz, alçıyı kalıba sığdıramazsınız. Biz de dijital alandaki gelişmelerin en etkin şekilde devam etmesi için kendimizi geliştirmeye devam edeceğiz. Elimizdeki araçları yeniden ve yeniden değerlendireceğiz.”

“Salgın döneminde şikayetlerin sayısı arttı.”

Şikâyetlerin yönü değişti, soruşturma sayısında artış var. Şikayetler daha önce imalat sektöründen konvansiyonel sektörlerden geliyordu. Şimdi sağlık, hijyen, gıda sektörlerine özellikle de bu sektörlerdeki fiyatlama davranışlarına yönelik şikayetlerde patlama oldu. Dünyadaki rekabet otoritelerinin büyük çoğunluğu aşırı fiyat konusunda hassas, bu konuyla ilgili önlemler alıyorlar. Piyasanın bir gerçeği var. Kriz dönemlerinde bunu fırsata çevrilip fahiş karlar elde etmek için yollar aramaktan ziyade toplum menfaati ön planda tutulmalı. Bu vatandaşlık görevidir.
Covid-19 ile birlikte daha artan yoğunlukta fahiş fiyat argümanını da değerlendiriyoruz. Cezalarımız bir önceki yıla göre 7 kat arttı. 2020 yılında 2.4 milyar lira ceza kesildi. Gıda marketlerine yönelik soruşturmamızda sona yaklaşıyoruz. Alım, satış, raf başta olmak üzere bütün unsurları ele alan kapsamlı bir çalışma yürütülüyor.
 

> >