Başvuru Rehberi
 
Seminer, eğitim ve staj talepleri
4054 sayılı Kanun’a yönelik eğitim, seminer ve staj başvuruları hakkında Kurumumuz internet sitesini takip edebilir ya da Eğitim Koordinatörlüğü’ne telefonla ulaşabilirsiniz.
Telefon: (312) 291 41 53
Muafiyet, Menfi Tespit Başvuruları


Piyasadaki anlaşma, eylem ve uygulamalarının rekabeti sınırlayıcı bir yönü olup olmadığı ve bu nitelikteki anlaşma, eylem veya uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan dört koşulun tümünü karşılayıp karşılamadığı yönündeki değerlendirmeleri teşebbüslerin kendilerinin yapmaları esastır.

Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veyahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (Kanun)’un 4. maddesi uyarınca hukuka aykırı ve yasaktır. Kanun’un 5. maddesi ise Rekabet Kurulu’na maddede sayılan şartların tamamını taşıması halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliklerinin kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulamasından muaf tutulmasına karar verme yetkisi tanımaktadır.

2.7.2005 tarih ve 5388 sayılı Kanun ile Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının Kurula bildirilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır. Bildirim yükümlülüğünün kaldırılması nedeniyle teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin Kurula bildirim yapmaksızın muafiyet değerlendirmesini kendilerinin yapmaları esas olmakla birlikte teşebbüslerin isteğe bağlı olarak, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet kararı ve/veya 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi almak amacıyla Kurumumuza başvuruda bulunma imkânları da mevcuttur.

Kanun’un 4. maddesinin kapsamı ve 5. maddede sayılan şartların uygulanış prensiplerine dair bir çerçeve oluşturmak ve muafiyet değerlendirmesinde dikkate alınan kriterler konusunda yol göstermek amaçlarıyla Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz yayımlanmıştır.

Teşebbüsler arasındaki anlaşmaların Rekabet Kurulu’na bildirilmesi zorunluluğu bulunmadığından, teşebbüslerin isteğe bağlı bir bildirimde bulunmadan önce yapmaları beklenen muafiyet değerlendirmelerinde Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un yanı sıra anlaşmanın niteliğine/konusuna bağlı olarak aşağıda yer alan grup muafiyeti tebliğlerinden ve konuya ilişkin muafiyet esaslarını açıklayan kılavuzlardan faydalanmaları beklenmektedir. Bahsigeçen tebliğ ve kılavuzlarda öngörülen koşulları sağlayan anlaşma ve eylemlerin doğrudan muafiyetten yararlandığı dikkate alınmalıdır.


 

Menfi tespit ve muafiyet başvuruları “Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Kararlarının İsteğe Bağlı Bildirimine İlişkin Kılavuz” hükümleri çerçevesinde kılavuzun ekinde yer alan bildirim formu doldurularak yapılır. Menfi tespit ve muafiyet başvurularına İlişkin olarak bildirim formunda istenen tüm bilgilerin tam ve doğru olarak verilmesi gerekmektedir. Bu bilgilerde sonradan meydana gelecek değişiklikler de Kurum'a bildirilmelidir. Başvurularda yanıltıcı veya yanlış bilgi verilmesi halinde Kurul'un idari para cezası uygulama yetkisi vardır.

Rekabet Kurumu'na yapılan hiçbir şikayet veya başvuru için harç ya da başka bir ad altında herhangi bir masraf alınmamaktadır.

 

Birleşme, Devralma ve Ortak Girişimlere İlişkin İzin Başvuruları
2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşan, dolayısıyla da Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olan birleşme, devralma ve ortak girişim işlemlerine izin verilmesine ilişkin başvurular taraflarca birlikte ya da taraflardan herhangi biri veya bunların yetkili temsilcileri tarafından yapılabilir. Başvuruda bulunan, diğer ilgili tarafı durumdan haberdar etmek zorundadır.

Başvuru, Rekabet Kurulu tarafından yayınlanan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'de yer alan bildirim formu doldurularak ve gerekli evrak eklenerek yapılır.

Birleşme, devralma ve ortak girişimlere izin verilmesine ilişkin Birleşme/Devralma başvurularına ilişkin bildirim formlarında istenen tüm bilgilerin tam ve doğru olarak verilmesi gerekmektedir. Bu bilgilerde sonradan meydana gelecek değişiklikler de Kurum'a bildirilmelidir. Bildirime tabi olan anlaşmaların veya birleşme/devralmaların bildirilmemesi ya da başvurularda yanıltıcı veya yanlış bilgi verilmesi halinde Kurul'un idari para cezası uygulama yetkisi vardır.
Kamu Kurumlarının Düzenlemeleri
Rekabet Hukuku genel olarak piyasada faaliyette bulunan teşebbüslerin rekabeti sınırlayıcı nitelikteki davranışlarına yönelik düzenlemeler getirmektedir. Bu bağlamda teşebbüsün kamu ya da özel sektör tarafından kontrol edilmesi bir farklılık yaratmamakta, ekonomik faaliyet içinde bulunan tüm birimler Rekabet Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir. Bununla birlikte sadece teşebbüslerin faaliyetleri değil, kamu kurumlarının piyasaya müdahale niteliği taşıyan düzenleme ve uygulamaları da rekabeti sınırlayıcı etkiler doğurabilmektedir.

Rekabet Kurumu bu tür düzenleme ve uygulamalara yönelik olarak rekabet savunuculuğu faaliyetleri çerçevesinde önlem almaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 27. maddesi (g) bendinde Rekabet Kurulu’nun görevleri arasında “Rekabet hukuku ile ilgili mevzuatta yapılması gerekli değişiklikler konusunda doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine görüş bildirmek” yer almaktadır. Bu kapsamda Rekabet Kurulu öncelikle bu tür düzenlemelerin yasalaşmasını önlemek adına, görev alanına giren konulara yönelik kanun tasarılarına görüş bildirilmektedir. Başbakanlık tarafından yayımlanan 2007/6 sayılı Genelge ile 17/2/2007 tarihinden itibaren hazırlanacak kanun ve kanun hükmünde kararnameler ile Başbakanlıkça uygun görülecek diğer düzenleyici işlemler için Düzenleyici Etki Analizi yapılması öngörülmektedir. Bu çerçevede hazırlanmakta olan düzenlemelerin etkileri çok yönlü olarak değerlendirilmekte, piyasalar ve teşebbüslere yönelik düzenlemelerde de bu analiz çerçevesinde Rekabet Kurumu’nun yaklaşımı dikkate alınmaktadır. Ayrıca Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından tüm kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen 20.8.1998 tarih ve 14821 sayılı ve 31.10.2001 tarih ve 17790 sayılı genelgeler ile Rekabet Kurulu’nun görev alanına giren konularda hazırlanacak düzenleme taslakları hakkında Rekabet Kurumu’nun görüşünün alınması gerektiği ifade edilmektedir. Bu çerçevede Rekabet Kurumu tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına hazırlayacakları yasal düzenlemelerin rekabet üzerindeki etkilerini değerlendirmelerinde yol göstermek amacıyla Rekabet Değerlendirmesi Rehberi hazırlanmıştır. Bunun yanı sıra OECD Rekabet Değerlendirme Araç Kiti de değerlendirmede fayda sağlayabilecek bir diğer kaynaktır.

Pişmanlık ve Aktif İşbirliği Başvuruları
Rekabet Kurulu, topluma zararı son derece yüksek olan kartellerin ve diğer rekabeti sınırlayıcı nitelikteki uygulamaların taraflarına yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri çerçevesinde yüksek cezalara hükmedilebilmektedir. Buna karşın, Kanuna aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapmaları halinde, anlaşmanın tarafı olan teşebbüs ya da çalışanlarına ceza verilmeyebilir veya verilecek cezalarda indirim yapılabilir.Kartellerin ortaya çıkarılması ve soruşturulması amacıyla Kurum ile aktif işbirliği yapanlara ceza verilmemesinin veya cezalarda indirim yapılmasının usul ve esasları, Pişmanlık Yönetmeliğinde yer almakta olup, yönetmeliğin uygulanması ise Pişmanlık Kılavuzunda açıklanmaktadır.

Örneğin, Rekabet Kurulu’nun 03.05.2012 tarih ve 12-24/711-199 sayılı kararı uyarınca, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden birisi Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik’ten yararlanmak üzere başvuru yapmış ve gerekli yükümlükleri yerine getirmiş olduğundan bu teşebbüse verilen cezada 1/3 oranında indirim yapılarak teşebbüse 818.603 TL yerine 545.735 TL ceza verilmiştir. Yine aynı karar kapsamında, söz konusu teşebbüsün Genel Müdürü’ne verilen cezada ise %50 oranında indirim uygulanmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde düzenlenen pişmanlık müessesesi hakkındaki bilgilere Pişmanlık Başvuruları sayfasından ulaşılabilir.

Şikayet ve İhbarlar
Son dönemlerde Kurum’a yapılan başvuruların yarıya yakınının Kanun kapsamı dışında ve Rekabet Kurumu’nun görev ve yetki alanı dışında kalması nedeniyle başvurunuz konusunda doğru mercilere yönlendirilebilmeniz açısından başvurunuza en uygun olan kategoriyi seçiniz:
Kanun Kapsamı Dışında Kalan Konular

Rekabet Kurumunun görev alanında olmamakla birlikte, başvuru sahiplerince sıklıkla şikayete konu edilen temel iki alanı “haksız rekabet” ve “tüketicinin aldatılması” oluşturmaktadır.

Haksız rekabet: Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan "haksız rekabet" kavramı, teşebbüslerin iyi niyet kurallarına aykırı bir şekilde rekabet etmeleri halini ifade etmektedir. Bu çerçevede teşebbüslerin değişik yollarla kamuoyuna kendi faaliyetleri ya da rakiplerinin faaliyetleri hakkında aldatıcı bilgi sunmaları, rakiplerini iyi niyet kurallarına aykırı şekilde kötüleyerek onlarla rekabet etmeye çalışmaları, rakiplerinin marka ya da ürünlerini taklit etme, rakiplerin ad ya da unvanlarını kullanma gibi yollara başvurmaları, haksız rekabet halleri olarak değerlendirilmektedir. Haksız rekabetin yasaklanmasından beklenen asıl amaç, ahlaki ilkelere aykırı bir şekilde haksız rekabete maruz kalan teşebbüslerin korunmasıdır ve başvuru mercii adli yargıdır.

Tüketicinin Korunması : Teşebbüslerin tüketicinin sağlık ve güvenliğini tehdit eden, ekonomik çıkarlarını zedeleyen uygulamaları Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilmektedir. Bu çerçevede ayıplı mal ya da hizmet satışı, sergilenen ürünün satışından kaçınılması, satış sözleşmesine müzakere edilmeden tüketici aleyhine şartlar konulması, satış sonrası hizmetlerde yetersizlik gibi uygulamalar hakkında anılan Kanun çerçevesinde adli yargıya başvurulabilir.

Söz konusu fiillerden zarar gören bireyler, aynı zamanda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı - Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü'ne de başvurup şikayetçi olabilirler.
Rekabet Kurumu'na kimler, nasıl başvurabilir ?
Rekabet Kurumu'na başvurular iki ana başlık altında toplanabilir:

a. Şikayetler

Tüm kişi ve kuruluşlar, rekabet ihlali olduğunu düşündüğü uygulamalara ilişkin olarak Rekabet Kurumuna şikayet ya da ihbar başvurusunda bulunabilirler. Kuruma Başvurular gerçek kişilerce yapılabileceği gibi, kurum, kuruluş, birlik, dernek ve benzeri tüzel kişilerce de yapılabilir.

Yapılan başvurunun kısa sürede incelemeye alınabilmesi için, şikayet konusuna ilişkin olabildiğince ayrıntılı bilginin ve varsa belgelerin Kurum'a sunulması ve 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ'de yeralan şekil şartlarının dikkate alınması faydalı olacaktır.


b. Menfi Tespit / Muafiyet ve Birleşme / Devralma Başvuruları

Menfi Tespit / Muafiyet başvurularını anlaşmanın taraflarından herhangi birisi yapabilir. Bu başvuruların Rekabet Kurulu tarafından yayımlanan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Kararlarının İsteğe Bağlı Bildirimine İlişkin Kılavuz'da yer alan bildirim formunun doldurularak yapılması gerekmektedir.

Benzer şekilde birleşme/devralma işlemlerine ilişkin başvuruları da işlemin taraflarından herhangi birisi yapabilir. Bu başvurular Rekabet Kurulu tarafından yayınlanan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'de yer alan bildirim formu doldurularak ve gerekli evrak eklenerek yapılır.

Menfi Tespit / Muafiyet ve Birleşme/Devralma başvurularına ilişkin bildirim formlarında istenen tüm bilgilerin tam ve doğru olarak verilmesi gerekmektedir. Bu bilgilerde sonradan meydana gelecek değişiklikler de Kurum'a bildirilmelidir.

Bildirime tabi olan anlaşmaların veya birleşme/devralmaların bildirilmemesi ya da başvurularda yanıltıcı veya yanlış bilgi verilmesi halinde Kurul'un idari para cezası uygulama yetkisi vardır.

Rekabet Kurumu'na yapılan hiçbir şikayet veya başvuru için harç ya da başka bir ad altında herhangi bir masraf alınmamaktadır.


Formlar

1- BİRLEŞME VE DEVRALMALAR HAKKINDA BİLDİRİM FORMU

2- MENFİ TESPİT/MUAFİYET BİLDİRİM FORMU

3- TAAHHÜT FORMU (2010/4 No.lu Tebliğ’in 14 üncü Maddesi Çerçevesinde Verilecek
Taahhütlere İlişkin Form)